Na današnji dan

1653. - Vođa Engleske revolucije Oliver Kromvel raspustio je Parlament i uveo ličnu diktaturu kao lord-protektor Engleske. Tokom njegove vladavine uspostavljen je republikanski oblik vladavine, što je u istoriji Engleske ostalo zapamćeno kao period najgore strahovlade.

1657. - Engleska flota, pod komandom admirala Roberta Blejka, napala je i potopila svih 16 španskih ratnih brodova u luci Santa Krus na Tenerifama, a potom je razorila grad.

1792. - Francuska je objavila rat Austriji, Pruskoj i Sardiniji i proglasila opštu mobilizaciju kojom su, prema odluci Konventa, obuhvaćeni svi Francuzi od 18 do 50 godina. Tako stvorena milionska armija u revolucionarnom žaru potukla je sve protivnike, a Konvent je potom odlučio da "pruži pomoć i bratstvo svakom narodu koji želi da vrati slobodu". Bila je to teorijska racionalizacija za izvoz revolucije, čime su započeti osvajački ratovi.

1808. - Rođen je francuski car Šarl Luj Napoleon III Bonaparta, sinovac cara Napoleona I, predsednik Francuske od 1848. do 1852, car do 1870. Živeo je u izgnanstvu do Februarske revolucije 1848, a krajem 1848. na vlast ga je dovelo krupno građanstvo. Početkom decembra 1851. prigrabio je državnim udarom svu vlast i 1852. proglasio se za cara. Agresivnom spoljnom politikom nastojao je da proširi Francusku i osvaja kolonije. Organizovao je javne radove i osnovao neke socijalne ustanove, podsticao je kapitalističku privredu, trgovinu, industriju i bankarstvo. Tokom njegove vladavine, Francuska je pripojila Nicu i Savoju (u zamenu za pomoć prilikom ujedinjavanja Italije), započela kolonijalno prodiranje u Indokinu. Uspešno je ratovala u Krimskom ratu od 1854. do 1856. protiv Rusije. Fijaskom je okončano njegovo nastojanje (1862. do 1867.) da pomoću "cara" Maksimilijana Habzburškog uspostavi francusku dominaciju u Meksiku. Započeo je rat protiv Pruske s ciljem da spreči ujedinjenje Nemačke, ali je zarobljen 1. oktobra 1870. u bici kod Sedana i zbačen sa prestola, a Francuska je 4. oktobra 1870. ponovo postala republika. Emigrirao je 1871. u Veliku Britaniju gde je umro 1873.

1860. - Rođen je srpski pisac Vojislav Ilić, osnivač moderne srpske lirike i tvorac verističkog izraza u srpskoj poeziji. Njegova lirika označila je raskid sa romantičarskom poezijom i obeležena je misaonim skepticizmom. Pisao je elegične, setne pesme u kojima preovlađuju motivi prošlosti i samoće: "Zimska idila", "Jesen", "Ja ništa više ne verujem", "Tamara", "Istok". Radio je kao korektor Državne štamparije u Beogradu, pisar ministarstva unutrašnjih poslova, učitelj u Turn Severinu i diplomatski činovnik u Prištini i Solunu. Dela: dva izdanja "Pesama" objavljena za života i sabrana dela oblikovana i objavljena posthumno.

1889. - Rođen je vođa nemačkih nacista Adolf Hitler, tvorac najveće mašinerije masovnog zločina u istoriji. Uz podršku krupne buržoazije i revanšista željnih osvete zbog poraza Nemačke u Prvom svetskom ratu i zahvaljujući popustljivim zapadnim demokratijama, iskoristio je materijalnu bedu i nezadovoljstvo Nemaca, nametnuo im se kao vođa i poveo u katastrofu i njih i čovečanstvo. U Prvom svetskom ratu borio se kao dobrovoljac, 1921. postao je šef Nacionalsocijalističke radničke partije Nemačke, u junu 1923. pokušao je puč u Minhenu zbog čega je osuđen, ali je ubrzo pušten iz zatvora, a 1925. reorganizovao je stranku na vojničkoj osnovi. Ubrzo pošto je 1933. postao kancelar uveo je nacističku diktaturu, počeo nemilosrdno proganjanje Jevreja i političkih protivnika uopšte. Iskoristio je neodlučnost Zapada i Austriju je prisajedinio Nemačkoj, porobio je Čehoslovačku, a 1939. napao je Poljsku, čime je izazvao Drugi svetski rat. Pred nadiranjem sovjetskih trupa ubio se u bunkeru u Berlinu 30. aprila 1945.

1919. - U Beogradu je počeo osnivački kongres Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunisti), koja je 1920, na kongresu u Vukovaru, promenila ime u Komunistička partija Jugoslavije.

1936. - Invazione trupe Italije, koje su početkom oktobra 1935. bez objave rata, upale u Etiopiju (Abisiniju), preduzele su ofanzivu, slomile otpor slabo naoružanih etiopskih snaga koje su se veoma hrabro borile, i porobile su tu zemlju. Bio je to drugi pokušaj Italije da porobi Etiopiju, ali je krajem 19. veka kod Adue doživela strahovit poraz. Hiljadugodišnje etiopsko carstvo tada je postalo italijanska kolonija i zajedno sa okolnim italijanskim posedima - Somalijom i Eritrejom, uključeno je u takozvanu Italijansku Istočnu Afriku. Ipak etiopski car (negus) Haile Selasije nije priznao okupaciju i već 1941. oslobodio je svoju zemlju i vratio se na presto.

1972. - Američki svemirski brod "Apolo-16" spustio se na Mesec.

1975. - Armija Severnog Vijetnama i južnovijetnamski oslobodilački pokret Vijetkong otpočeli su odlučujuću bitku protiv američkih i južnovijetnamskih snaga. Ofanziva je za desetak dana okončana potpunom pobedom i oslobađanjem južnog dela zemlje, posle čega su Severni i Južni Vijetnam ujedinjeni u jednu državu.

1994. - Izrael i Palestinska oslobodilačka organizacija postigli su sporazum o prenosu vlasti na Palestince u oblasti Gaze i u gradu Jerihon na Zapadnoj obali.

1995. - Umro je Milovan Djilas, revolucionar, političar, publicista. Od 1937. do 1954. bio je član najužeg rukovodstva KPJ i jedan od najbližih saradnika Josipa Broza Tita, posle rata i predsednik Skupštine Jugoslavije. Odlukom Plenuma CK KPJ u januaru 1954. posle nekoliko tekstova objavljenih u "Borbi" označen je kao "revizionista" i smenjen sa svih funkcija. Zapravo, i kao takozvani disident bio je pođednako nepomirljiv prema drugačijem mišljenju, kao i ranije dok je bio u zenitu moći. Njegovo najpoznatije delo "Nova klasa", u duhu potreba propagandne mašinerije hladnog rata, imalo je ogromne tiraže u zapadnim zemljama.